30 kwietnia, 2014

noc Walpurgii w Szwecji




W ostatni dzień kwietnia, a właściwie w nocy z 30 kwietnia na 1 maja obchodzona jest w Szwecji Noc Walpurgii (Valborgsmässoafton / Majbrasan). Według starych wierzeń była to dawniej noc złych duchów, kojarzona najczęściej z czarownicami (zauważyliście ile tych nawiązań do czarownic w Szwecji?). Zwyczaj obchodów tego dnia przywędrował z średniowiecznych Niemiec, ku uczczeniu pamięci św. Walpurgii, która w tamtych czasach pomagała nawracać Niemcy na chrześcijaństwo.
foto: KW Gullers, Nordiska Museet

W tę noc przypadało również jedno z najważniejszych świąt pogańskich, Celtyckie święto Beltane – symbolizujące płodność i rozpoczynające lato. W tym dniu symbolicznie gaszono stare ogniska i jednocześnie rozpalano nowe, witając wiosnę, nowe życie i oficjalnie oddzielając się od zimy, rozpoczynano wiosenno - letnie półrocze.
Z astronomicznego punktu widzenia Noc Walpurgii wyznacza kwartę kalendarza rocznego i przypada dokładnie w połowie pomiędzy równonocą wiosenną zwaną popularnie pierwszym dniem wiosny (20.03) a Midsommar- nocą Świętojańską (21.06). W praktyce wygląda to tak, że popołudniu (30 kwietnia) rozpala się ogniska, najczęściej z przydomowych zbiorów po zimie, czyli pali się „wilki” z jabłonek, suche patyki i resztki po wiosennym sprzątaniu ogrodu. Przy okazji piecze się przy ognisku kiełbaski i sympatycznie spędza czas z rodziną czy znajomymi.


Tradycyjnie przed rozpaleniem ogniska odśpiewywana jest pieśń wiosenna „Längtan till landet” („Vintern rasat ut”) Hermana Sätherberga.

Vintern rasat ut bland våra fjällar,

drivans blommor smälta ned och dö.
Himlen ler i vårens ljusa kvällar,
solen kysser liv i skog och sjö.
Snart är sommarn här i purpurvågor,
guldbelagda, azurskiftande
ligga ängarne i dagens lågor,
och i lunden dansa källorne.


W centrach miast, a w szczególności na terenach kampusów studenckich organizuje się pierwsze wiosenne imprezy plenerowe, naturalnie z ogniskiem i dzikim harcami do białego rana. Od tego dnia również ( od godz. 15.00) uczniowie kończący w danym roku szkołę średnią mogą przyodziać po raz pierwszy swoje przyszłe studenckie czapki i nosić je z dumą aż do zakończenia roku szkolnego.

foto: sydsvenskan.se 

Nam w tym roku terminy zbiegły się w czasoprzestrzeni, tak więc palenie ogniska owszem będzie (po jesiennych i zimowych wichurach aż się prosi) jednak bez większego imprezowania bo już jutro bierzemy udział w miejskim biegu Växjöloppet. Dla nas będzie to wydarzenie premierowe, także dbając o kondycję dnia następnego postanowiliśmy się zbytnio nie nadwyrężać. Nie zmienia to jednak faktu, że bardzo cieszymy się z nadejścia ciepłego półrocza i „obchody towarzyszące” nadrobimy przy pierwszej sprzyjającej okazji.


Vi hälsar våren välkommen! (Witamy wiosnę).