07 maja, 2014

slawni Szwedzi (Klub Polki na Obczyznie)



Kändis  (en känd person) – szw. osoba znana, popularna, słynna, celebryta …

Ponownie pojawiam się z postem klubowym. W tym miesiącu zajmiemy się tematem osób znanych i popularnych, które w pewien (bo jakiś zawsze jest ) sposób spowodowały że świat o nich usłyszał. Nie będę rozpływać się nad królami, księżniczkami i innymi postaciami generalnie uznawanymi za słynne, o nich poczytacie na Wikipedii.

Przedstawię Wam osoby znane wśród Szwedów! Znane inaczej, znane wśród osób zainteresowanych danym tematem. Nie nazwę ich niszowymi ale są na pewno w jakiś sposób szczególni.  Według wytycznych miałam wskazać 10 osób, które według mnie (tak, tak, subiektywnie ma być!) zasługują na uwagę, wnieśli coś do kultury i historii kraju. Przynajmniej jedna z postaci powinna być „wybitna” (malarz, muzyk, aktor, polityk, noblista…) – wychodzi więc na to że mam napisać o sobie, wszak wszelkie te cnoty w sobie zawieram, he!

Co ważne, post naminowany jest linkami i odnośnikami, sprawdzajcie wszystkie po kolei, kryją się pod nimi również kolejne, nie wymienione z imienia i nazwiska w poście osobistości.

foto
Myślałam, planowałam (bo to przecież ja tu rządzę), rozpisałam sobie listę, były eliminacje i powyrywałam chwasty, słabe jednostki niestety poleciały na łeb i na szyję, korona królewska gdzieś się poturlała po podłodze, mamma mia… Gorączki można dostać od takich eliminacji. Ale nie martwcie się dałam radę. Ostatecznie podzieliłam bandę na grupy. Figurują w nich osoby które znam (nie osobiście, póki co), które według mnie są w Szwecji postrzegane szczególnie. Osoby, które w pozytywny jak  i negatywny sposób zasłużyły sobie na wyróżnienie.  A resztę można włożyć między bajki
foto

Pisarze

Leif GW Persson – pisarz (kryminał), z wykształcenia kryminolog (profesor nadzwyczajny). Dla mnie postać szczególna, wybitnie inteligentna jednostka, łączy pracę zawodową w telewizji (Veckans brott) z pisaniem własnych książek, artykułów i scenariuszy do filmów.

foto

Stieg Larsson – dziennikarz i pisarz (kryminał), za życia silnie zaangażowany w EXPO (organizacja antyrasistowska).  W Polsce i na świecie znany głównie dzięki trylogii Millenium.
Ciekawostką jest wątek gwałtów w opowieściach Larssona. Ma on swoje podłoże w smutnych doświadczeniach z młodości. W wieku 15 lat był świadkiem gwałtu 3 kolegów na dziewczynce. Strach i stres wywołany zajściem nie pozwoliły mu niestety stanąć w obronie. Pomimo późniejszych prób nawiązania kontaktu z dziewczyną, ta nigdy nie wybaczyła mu obojętności w potrzebie. Pamięć o tym zajściu i wyrzuty sumienia najwidoczniej silnie odbiły się na psychice pisarza. 
Od śmierci Stiega trwają rodzinne boje o spadek. Z jednej strony ojciec i brat pisarza, a drugiej partnerka życiowa, której według prawa nic nie przysługuje.  Napiętą sytuację zaostrza fakt iż Eva jest w posiadaniu laptopa z rękopisem  czwartej, nigdy nie zakończonej części Millenium. W grudniu 2013 roku media obiegła szokująca informacja że David Lagercrantz (pisarz biografii znanych osób) zajmie się ukończeniem dzieła. Nie będzie jednak oparta na zapiskach Stiega, a całkowicie nową powieścią.  Pewnie przewraca się w grobie…

foto
Jonas Gardell –pisarz, komik, artysta sceniczny. W Polsce znany może jeszcze słabo (m.in. „Dojrzewanie błazna”)ale dajcie mu kilka miesięcy. Całkiem niedawno została wydana pierwsza część kontrowersyjnego tryptyka „Torka aldrig tårar utan handskar”. (Nigdy nie ocieraj łez bez rękawiczek). Czekam na rozwój sytuacji – może być gorąco!
Charyzmatyczna, barwna postać szwedzkiej sceny artystycznej. Uwielbiany przez wielu i tak samo nienawidzony. Otwarty, zaangażowany w wiele akcji progejowskich. Kolejna osoba, która wywołuje u mnie tak silne emocje, że potrafię się najzwyczajniej popłakać ze szczęścia. Chodząca euforia z bijącą miłością do świata. Zobaczcie! 


Muzyka

foto
W sferze moich klimatów przedstawiłabym Timbuktu czy Kapten Rödnie są to jednak główne szwedzkie nurty muzyczne. Są jeszcze chłopcy z Panetoz na których bardzo liczyłam na tegorocznym Melodifestivalen, nie wygrali ale mimo wszystko wróżę im dalszą karierę. Obejrzyjcie koniecznie filmik ze sztokholmskiego metra. Był rok 2011, jeszcze prawie nikt ich nie znał…  a potem poszło bardzo szybko, wideoklipy, telewizja, wywiady, a na koniec wspomniany konkurs. Historia od pucybuta do milionera. Wierzę że jeszcze nie raz nas zaskoczą.



Wracamy do klasyków gatunku. Zacznę od osób bardziej rozpoznawalnych, o ugruntowanej pozycji na rynku.

Magnus Uggla - W 2007 ściągnął na siebie oczy wszystkich polaków mieszkających w Szwecji nazywając nas w swojej piosence  För kung och fosterland skum polacker” ( w delikatnym tłumaczeniu podejrzane typki). Była wojna w mediach, że obraza i takie to niepoprawne politycznie. A prawda jest taka, że jak zwykle najbardziej urażeni poczuli się ci, którzy mieli coś na sumieniu.

Carola Häggkvist – 15 albumów, 3 krotne zwycięstwo na Melodifestivalen, niezliczone hity, na rynku muzycznym nieprzerwanie do 1982 roku. Musicie wiedzieć, że Melodifestivalen to sport narodowy Szwedów i kiedy nadchodzi ten czas, nikt nie odpuszcza. Najbardziej popularnym utworem Caroli jest „Främling”, jednak dla mnie zdecydowanym faworytem jest „Fångad av en stormvindprzypatrzcie się uważnie pracy nóg, no i ten rozwiany włos. 
Scena muzyczna to w wypadku Caroli nie wszystko. Przez wiele lat była silnie zaangażowana w kościół Livets Ords (odłam zielonoświątkowców),  a obecnie w australijski Hillsong chuch, takie dosyć wiążące zobowiązania wobec kościoła, szczególnie w wypadku tego formatu gwiazdy wywołują u wielu prześmiewczy uśmieszek. 
 
A jak już jesteśmy przy żartach, to nie wolno też zapomnieć o „krulu” Seanie Bananie który skutecznie przypomina o sobie podczas większych państwowych imprez. Bożyszcze przedszkolaków!

I tak przechodzimy delikatnie ze sceny muzycznej na coraz bardziej celebrycką. 

Anders Bagge – producent muzyczny i kompozytor. Jeden z współwłaścicieli studia nagrań Meriola stojący za największymi światowymi hitami Madonny, Jeniffer Lopez czy Santany. Wielokrotnie zasiadywał w jury Idola, gościnnie wystąpił też w video duńskiej piosenkarki Medina. Były mąż równie popularnej Laili Wahlgren, tekściarki i piosenkarki.  
foto

Kulinaria

Niklas Ekstedt – szef kuchni , restaurator (gwiazdka Michelin) i prezenter telewizyjny „Niklas Mat” gdzie podczas swoich podróży odwiedza najpopularniejsze bary i restauracje świata. Dlaczego wybrałam właśnie Niklasa? Bo jest spontaniczny, naturalny i nienadęty. Potrafi przyznać się do błędu (praktycznie w każdym odcinku ma jakieś akcje), jest pokornym, chociaż mam wrażenie że lekko ślamazarnym uczniem. Przyjemna, swojska postać. Dodatkowo młody, przystojny i gotuje z pasją – jak takiego nie podziwiać?
foto

Per Morberg – rankingowo najbardziej obrzydliwy kucharz, jakiego kiedykolwiek widziałam. Oblizuje łyżki, wyciera się w spodnie i trzęsie włosami nad sosem. Aktor, autor książek, prowadzi autorski program TV. Do niedawna zajmował również fotel jurorski w Mästerkock. Odszedł ze względu na nazwijmy to „nieporozumienia”. Jego silny charakter dał się zauważyć nie tylko producentom ale też osobom w najbliższym otoczeniu. Per uważany jest za osobę niesympatyczną, często wkurzoną i podobno nigdy się nie uśmiecha.   Nic tam, wybaczam – znam go jedynie z wizji, a tam jest genialny w swojej pasji!
foto
Postaci telewizyjne i celebryci 

Anna Anka (Danuta Anna Kołodziejska) – Jako dziecko adoptowana z polskiego domu dziecka. Znana przede wszystkim z bycia była żoną Paula Anki. U boku sławnego męża dorobiła się statusu gwiazdy, przy okazji zostając modelką i aktorką. Popularna dzięki serii o żonach Hollywoodu.
foto
Kiedy już piszę o tego rodzaju „gwiazdach” dołożę jeszcze Katrin Zytomierska. Również polskiego pochodzenia, prezenterka telewizyjna i jedna z najbardziej znanych blogerek w Szwecji. Jak wiadomo najlepszą karierę robi się na aferach, dlatego też nasza rodaczka słynie głównie z kontrowersji i obrażania publicznie innych. Począwszy od własnej opiekunki do dziecka, poprzez kobietę z plakatu na siłowni do osób prywatnych. Jedzie po wszystkich, uważa się za lepszą, mądrzejszą i bardziej atrakcyjną. Nie zalinkuję żeby nie robić reklamy.

Christine Meltzer – ogłoszona najśmieszniejszą kobietą Szwecji. Prezenterka telewizyjna, komediantka, aktorka. Znana przede wszystkim z naśladowania innych znanych postaci w programach rozrywkowych Hej Baberiba i Partaj
 
foto
Wyróżnienie specjalne – grupowe: Rodzina Skarsgård. Jednego z synów, Alexandra znacie zapewne z „True Blood” czy video Lady Gagi „Paparazzi”, są jeszcze Gustaf, Valter i Bill którzy również zajmują się aktorstwem. Ojciec Stellan mnie najbardziej kojarzy się z rolą w Mamma Mia gdzie z m.in. Meryl Streep i Piercem Brosnanem nie tylko grał ale również śpiewał. Stellana można również oglądać w Piratach z Karaibów, Aniołach i Demonach czy amerykańskiej wersji Millennium (Dziewczyna z tatuażem).
foto
Dom, wnętrza i design

Martin Timell – pan znany głównie z programów wnętrzarskich Äntligen Hemma i Fuskbyggarna, chociaż jego debiut telewizyjny to program dla dzieci z 84 roku. Jeden z moich osobistych faworytów, wyróżnienie za ciętą ripostę i żarty, urok osobisty i profesjonalizm, chociaż czytając artykuł o najbardziej nieprzyjemnych znanych Szwedach natknęłam się również na jego nazwisko. Podobno typowy przykład na uderzenie sodówki do głowy i nadmierne wykorzystywanie znanej twarzy.

I na koniec wisienka na torcie. Ernsta Kirschteigera nie pobije nikt. Nie dość że diabelnie przystojny, to jeszcze pomysłowy. Na jego programy (wydanie letnie jak i zimowe) czekam z utęsknieniem miesiącami.  Jego specjalność to wnętrza z sercem i pomysłem (pracował jako architekt wnętrz IKEA), dobra kuchnia (przez 16 lat również jako kucharz) oraz ogrodnictwo.  Przy współpracy z konceptem Färg&Form powstała seria dodatków do domu zaprojektowana przez Ernsta. TU możecie przejrzeć katalog.
foto

Tak przedstawia się moja bardzo subiektywna lista osób znanych i popularnych w Szwecji. A właściwie jak napisałam we wstępie, ich wybrana i okrojona część. O znanych osobowościach mogłabym stworzyć nie post, a całą serię tematyczną – może kiedyś się tak zdarzyć. Póki co, odsyłam Was do lektury postów „śendisów” z innych krajów na Klub Polki na Obczyźnie.

… czytała Krystyna Czubówna. Tak, w całej tej gwiazdorskiej układance zabrakło mi jednego puzzla – lektora, którego głos rozpoznaje cały kraj. Niestety, w Szwecji filmy nie są dubbingowane!



Dotychczas w serii ukazały się:



pozdrawiam i do zobaczenia na facebookuinstagramiepintereście i bloglovin

Karola