16 września, 2015

szwedzkie cwiartki czyli räppadagarna



Czym są räppagadarna? 
Räppa to wg słownika j.szwedzkiego część, kwartał, ćwiartka. Według jednego z dawnych podziałów, bo było ich kilka (np. ten, na dwa), räppor to dni rozróżnające cztery pory roku.  

Zwiastowanie Pańskie Marie bebådelsedag w marcu, Noc Świętojańska Midsommar w czerwcu, dożynki na św. Michała Mickelmäss we wrześniu i dzień Bożego Narodzenia Juldagen w grudniu. Każda z pór obejmowała jak łatwo wyliczyć 3 miesiące.


W krajach nordyckich te cztery pory roku szczególne znaczenie miały dla rolników, bo wyznaczały terminy pracy na gospodarstwach. Wysiewy, sianokosy, zbiory i zimowy odpoczynek. Początkowo wyznaczone były tylko mniej więcej, żeby później przekształcić się w trzynastotygodniowe interwały. Stąd też ich druga nazwa trettingar. Co ciekawe, liczono je na wspak, a nie od początku i tak, wiosenna ćwiartka räppa  liczona była od dnia Midsommar trzynaście tygodni wstecz, do dnia Zwiastowania Pańskiego, ta z kolei do Bożego Narodzenia.
Po zmianie kalendarza z Juliańskiego na Gregoriański, daty poszczególnych świąt zostały przesunięte o 11 dni wstecz. By uniknąć zamieszania pozostawiono dawne święta i jednocześnie ustalono im stałe terminy. Mimo wszystko przez długi czas 5 lipca nazywany był starym Midsommar a 5 kwietnia starym Zwiastowaniem.

Więcej w temacie szwedzkiej tradycji i obchodów znajdziesz tutaj: