12 stycznia, 2017

szwedzkie klasyki



Myśląc Szwecja mamy na myśli Abbę, picie kawy podczas fika, sklepy Ikea, Linneusza, śledzie, Astrid Lindgren, sieciówki odzieżowe HM, Volvo i Saab, cynamonowe bułeczki ... Lista jest w każdym razie pokaźna. Morze pomysłów, możliwości, czasem kontrowersji, często prostych rozwiązań.  Szwedzkim sposobem jak mały Emil z dłutem siedzieć w drewutni i strugać w drewnie lub pomysłowo z zapałek zrobić helikopter. Taki na lata, żeby wszyscy zapamiętali.

Co powoduje że klasyk staje się klasykiem? Czym jest moc która sprawia że staje się sławny? Czy chodzi wyłącznie o czas i ciężką pracę? A może jednak łut szczęścia i niekonwencjonalny sposób myślenia twórców. Jedne modne i popularne są cały czas, inne pojawiają się okresowo a jeszcze inne giną gdzieś po drodze tracąc swoją moc. Dziś opowiem Wam o tej najmocniejszej grupie, pięciu wybranych przeze mnie subiektywnych klasykach, które poprzez pokolenia ciągnie rosnąca renoma, mocna pozycja na rynku i wspomnienia oraz sentymenty kilku generacji ludzi. Nie będą to jednak klasyki które znacie bardzo dobrze, a raczej przedmioty które znane i popularne są głównie wśród Szwedów.




Polkagris z Gränna. Miętowe cukierki z białoczerwonym wzorkiem, od lat wielbione przez dziesiątki osób. Jedyne właściwe to te, wyprodukowane w fabryce w Gränna. Nazwa pochodzi od połączenia dwóch wyrazów, polka oznaczającego rodzaj tańca oraz gris – określenia używanego na łasuchów, a w bezpośrednim tłumaczeniu świnka. Z niewielkiej fabryczki do krajowego topowego produktu droga nie była zbyt długa i wyboista. Polkagris pokochały tłumy. Pomimo kilkukrotnej zmiany form i kolorów, ulubioną pozostała wersja pierwotna, jedyna słuszna. Fenomenem jest również fakt, że pomimo tego że na rynku dostępnych jest setki innych słodyczy, podarowanie komuś maleńkiej paczuszki z pasiastymi karmelkami zawsze spotka się z uznaniem i będzie docenione.

Drewniane zabawki z Brio. Marka początkowo zajmująca się sprzedażą produktów agd oraz wystroju wnętrz swój wielki początek zawdzięcza grze „Labyrinth” w 1946 roku. Po tym zaczyna produkować coraz to więcej produktów dla dzieci. Na rynku pojawiają się popularne do dziś: jamnik na kółkach, clown z krążków czy deska z kołkami do wbijania. Dzisiaj Brio to legenda, gigant z fabrykami na całym świecie oraz Lekoseum, muzeum zabawek w małym Osby.  Taki drewniany prezent to nie tylko radość z nowej zabawki ale również dbałość o zdrowie najmłodszych.

Pamiętacie stare okrągłe jak beczki odkurzacze z rączką? To szwedzki wynalazek, Electro-lux.  Historia powstania marki jest dosyć długa i zawiła, a właściciele jak i nazwy zmieniały się ze wzrostem asortymentu. Interesuje nas jednak wspomniany odkurzacz, a szczególnie Z30 z 1938 roku, zwany „Limpan” (bochenek). To ten właśnie model zna cały świat, a do dzisiaj z rozrzewnieniem wspomina niejeden mieszkaniec Skandynawii . Swoją największą popularność zdobywał na przełomie lat 30 i 40tych, kiedy modnym stało się posiadanie nowoczesnej maszyny sprzątającej. Dzisiaj jest już tylko wspomnieniem, jednak z sentymentu starszych pokoleń często można je jeszcze znaleźć na strychach czy w piwnicach.

Adwentowy świecznik. Siedmioramienny, rozświetlający okna domów w ciemne grudniowe noce. Na pomysł zastąpienia drewnianych świeczników ze świecami wpadł w latach 40tych zwykły pracownik fabryczny. Wykorzystując żarówki i kable z łańcuchów choinkowych zastąpił żywy ogień, szcztucznym światłem. Ku uciesze pokoleń, bo adwentowe świecziki cieszą się nadal wielką popularnością. To prawdziwy klasyk!

Stringhyllan czyli delikatna i łatwa w montażu półka, praktyczna i prosta do zamontowania. Takie było zlecenie i taki był naturalnie rezultat pracy. Rok 1949 był rokiem przełomowym. To wtedy ogłoszono konkurs na projekt, a zwycięska Stringhyllan bardzo szybko doczekała się „rodziny” produktów, stanowiąc łącznie całe kolumny zabudowy bibliotek i ścian szwedzkich domów.  Popularna w latach 60tych, potem chwilowo niemodna, wróciła całkiem niedawno na skandynawski rynek meblowy bijąc rekordy popularności.

To jak? Mogę jeszcze raz zadać pytanie z czym kojarzy Ci się Szwecja?